Zelfinspectie
Gevaarlijke stoffen

Gevaarlijke stoffen kunnen de gezondheid van een werknemer schaden als die ermee in contact komt. Denk aan:

• gevaarlijke stoffen met een gevaarsymbool;
• gevaarlijke stoffen zonder gevaarsymbool (bijvoorbeeld houtstof of meelstof);
• gevaarlijke stoffen die tijdens het werk ontstaan (o.a. lasrook, hout- en kwartsstof, dieselmotoremissie).

Werknemers kunnen op vier manieren in contact komen met gevaarlijke stoffen. Namelijk via huid, luchtwegen, ogen en maag-darmkanaal. Bijvoorbeeld door:

• het openen van een verpakking met gevaarlijke stoffen;
• het betreden van een ruimte waarin een damp hangt;
• het schuren van een kozijn waarbij stof vrijkomt.

Dit zijn stoffen die voorkomen op de lijst met Kankerverwekkende stoffen en processen. Deze lijst wordt ieder half jaar gepubliceerd door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

In een plan van aanpak staat wat uw bedrijf gaat doen om de risico’s van de gevaarlijke stoffen tegen te gaan. Het plan beschrijft alle maatregelen die uw bedrijf neemt om de risico’s aan te pakken. En binnen welke termijn deze maatregelen worden uitgevoerd.

De arbeidshygiënische strategie heeft als uitgangspunt: voorkomen en beperken van blootstelling aan gevaarlijke stoffen door maatregelen te nemen, zo dicht mogelijk bij de bron. Deze maatregelen moeten in een bepaalde volgorde worden genomen. Onder ‘Hulpmiddelen’ vindt u meer informatie over deze strategie.

Voor kankerverwekkende stoffen die niet te vervangen zijn legt u de volgende aanvullende eigenschappen vast:

• Reden waarom gebruik kankerverwekkende stof noodzakelijk is
• Reden waarom kankerverwekkende stof niet vervangen kan worden door minder schadelijke stof
• Hoeveelheid van de kankerverwekkende stof die per jaar vervaardigd wordt of aanwezig is
• Het soort arbeid dat met de kankerverwekkende stof wordt uitgevoerd
• Het aantal werknemers dat aan de kankerverwekkende stof wordt blootgesteld
• Preventieve maatregelen die zijn genomen voor blootstelling
• Toxische informatie van een kankerverwekkende stof
• Beheersmaatregelen bij blootstelling aan een kankerverwekkende stof.

Er bestaan 2 soorten maatregelen: tijdelijke en blijvende maatregelen.

Tijdelijke maatregelen zijn niet structurele maatregelen. Hiermee verlaagt u direct de risico’s van gevaarlijke stoffen. Bijvoorbeeld: chemisch bestendige (hand-)schoenen, adembescherming of een veiligheidsbril. Op het veiligheidsinformatieblad van de stof leest u welke tijdelijke maatregelen efficiënt zijn. Kijk bij andere stoffen ook naar informatie van de branche (arbocatalogi).

Structurele maatregelen zijn maatregelen die de risico’s van gevaarlijke stoffen in uw bedrijf blijvend verlagen. Denk vooral aan maatregelen die bij de bron worden genomen. Bijvoorbeeld afzuiging bij de bron.

Algemene preventieve maatregelen heten ook wel 'gezond verstand maatregelen'. Dit zijn maatregelen die niet zijn voorafgegaan door een inventarisatie of beoordeling. Deze maatregelen voorkomen of minimaliseren de blootstelling van werknemers aan gevaarlijke stoffen door:

• gebruik te maken van geschikte arbeidsmiddelen;
• gebruik te maken van geschikte voorzieningen bij uitvoering van reparatie- of onderhoudswerkzaamheden;
• het aantal werknemers te minimaliseren dat wordt of kan worden blootgesteld;
• de mate en duur van de blootstelling te minimaliseren;
• de grootst mogelijke zorg, orde en hygiëne na te leven;
• de hoeveelheid gevaarlijke stoffen op de werkplek zoveel mogelijk te beperken;
• de werkzaamheden met gevaarlijke stoffen alleen uit te laten voeren door werknemers met voldoende kennis. Zij moeten de gevaren van werken met gevaarlijke stoffen kunnen herkennen en voorkomen.

De algemene preventieve maatregelen komen overeen met de stand van de wetenschap en techniek

Het gaat hier om álle gevaarlijke stoffen die gebruikt worden in uw bedrijf of daar ontstaan. Of gemaakt worden. Gevaarlijke stoffen voor huishoudelijk gebruik neemt u niet mee in uw inventarisatie Bijvoorbeeld: chloorbleekloog voor het toilet. Maar in de schoonmaakbranche hoort chloorbleekloog wel in de inventarisatie.

Beschrijf de volgende (stof)eigenschappen:

• Naam stof
• Samenstelling in componenten

Geeft aan hoeveel een werknemer van een stof binnenkrijgt tijdens het werk. De blootstelling wordt uitgedrukt in de hoeveelheid stof per volume-eenheid of oppervlakte-eenheid.

Wilt u meer weten over alle bijbehorende eigenschappen die u van een gevaarlijke stof moet vastleggen? Bekijk dan het worddocument 'Hoe inventariseer en registreer ik de informatie over gevaarlijke stoffen' onder 'Hulpmiddelen'